Kuzey Finlandiya’nın küçük Muhos kasabasında, 36 yaşındaki çiftçi Joni Pitkanen, yeni ve sıra dışı bir komşuyla yaşamaya hazırlanıyor: Google tarafından inşa edilen veri merkezleri. Planlanan bu veri merkezleri, önümüzdeki iki yıl içinde Finlandiya’ya yapılacak 13 milyar euro (15 milyar dolar) yatırımın bir parçası. Bu, ABD’li teknoloji devinin Avrupa’daki en büyük yatırımı olacak.
Pitkanen’in çiftliğinin gittiği çakıl yolunun birkaç kilometre ilerisinde, Google tarafından satın alınan arazideki ormanın kesimi tamamlanmış durumda. Şu anda iş makineleri arazideki çalışmaları sürdürüyor ve büyük kamyonlar inşaat alanı ile güç hatları arasında gidip geliyor.
Pitkanen, “Proje o kadar büyük ki, aslında burada olsak bile kavraması oldukça zor,” diyerek, ahırın önündeki çayırda uyuyan birkaç inekle beraber durumu değerlendirdi. Google’ın genişleme planları arasında Kajaani, Muhos ve Vaala belediyeleriyle birlikte, halihazırda bir veri merkezi bulunan Hamina yer alıyor.
Bu büyük yatırım, ABD Başkanı Donald Trump’ı Google’ı planlarını yeniden değerlendirmeye çağırmasına neden oldu. Pitkanen, projeye dair “şu ana kadar oldukça olumlu” düşündüğünü, çünkü bunun “büyük ölçekli iş aktivitesi” ve küçük bir nüfusa sahip bu kırsal kasabaya “hayat” getireceğini belirtti.
Ancak Google’ın planları tartışmalara yol açtı. Finlandiya Denetim Kurumu (LVV), Google’ı temsil eden Tuike Finlandiya firması tarafından Muhos’ta 300 hektardan fazla ormanın zorunlu çevresel etki değerlendirmesi yapılmadan kesilip kesilmediğini araştırıyor. Finlandiya Doğa Koruma Derneği Başkan Yardımcısı Hanna Halmeenpaa, “Bu inşaat alanındaki çalışmaların, projenin yasalara uygun olup olmadığı netleşene kadar durdurulması gerektiğini düşünüyoruz,” dedi.
Finlandiya, soğuk iklimi ve çoğunlukla fosil yakıtlardan bağımsız üretilen kararlı ve ucuz elektrik ile veri merkezi yatırımlarında büyük bir artış gördü. Başbakan Petteri Orpo’nun sağcı hükümeti, yüksek işsizlik ve durgun ekonomik büyüme ile mücadele eden bu ülkede veri merkezi yatırımlarını çekmeyi önceliklendirmiş durumda.
Ama enerji tüketen bu merkezlerin inşaatlarının başlaması ve Microsoft ile TikTok’un planladığı birçok yeni tesisle birlikte, elektrik fiyatları ve çevresel etkileri konusundaki belirsizlikler Finlandiya’da kamuoyunda tartışmalara neden oldu. Veri merkezi enerji tüketimi ve çevre üzerindeki etkileriyle ilgili daha sıkı düzenlemeler talep eden bir vatandaş inisiyatifi, daha üç günde 50 binden fazla imza toplayarak parlamentoda gözden geçirilmek üzere gündeme geldi.