Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, Türkiye’deki COP31 zirvesinde dünya liderlerini iklim değişikliğine karşı yavaş tepki vermenin dünyanın yokoluş yoluna girmesine neden olduğu konusunda uyardı ve acil eylem çağrısında bulundu.
Guterres’in açıklamaları, Türkiye’nin Akdeniz kıyısındaki BM konferansında dünya liderlerinin yapacağı iki gün süren hızlı konuşmaların tonunu belirledi.
“Kaba gerçek şu ki, iklim krizi bizi yetişemeyeceğimiz bir hızda aşıyor. Bu, karşılıklı olarak intihar yoluna çıkmak demektir,” diyen Guterres, artan emisyonlar, küresel sıcaklıklar ve iklim kaynaklı felaketlerin kötüleştiğine dikkat çekti.
Bununla birlikte, 200’den fazla ülkenin müzakerecileri, elektrik kullanımının küresel enerji payını artırmak ve fosil yakıtlardan uzaklaşma çabalarını canlandırmak için anlaşma sağlamak amacıyla bir araya geldi.
COP31 zirvesi, siyasi dikkat çekmeye çalışan savaşlar, enflasyon ve diğer krizlerin gölgesinde başladı. Ayrıca, küresel ısınma hızına dair giderek daha alarm verici sinyallerle doluydu.
Geçen ay yayınlanan bir BM raporu, dünyanın Paris Anlaşması kapsamında ülkelerin kabul ettiği 1.5 derece Santigrat (2.7 derece Fahrenheit) ısı artış limitini aşma yolunda olduğunu ortaya koydu.
Bu yıl batı Avrupa’da yaşanan aşırı sıcak dalgaları ve Nepal’de bir buzulun çökmesi sonucunda 1,450’den fazla kişinin hayatını kaybetmesine ve binlercesinin kaybolmasına neden olan felakete dikkat çekildi.
Eski Fransa Başbakanı Laurent Fabius, 2015 Paris iklim konferansının başkanlığını yürüttü ve eski COP başkanlarından oluşan danışma kuruluna liderlik ediyor. Salı günü yaptığı açıklamada, liderlerin yaptığı konuşmaların müzakerelere siyasi bir ivme katması gerektiğini vurguladı.
Çarşamba günü konuşacak isimler arasında, Ekim sonunda yeniden seçilen Brezilya Cumhurbaşkanı Luiz Inacio Lula da Silva, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Çinli Başkan Yardımcısı Han Zheng ve Marshall Adaları Cumhurbaşkanı Hilda Heine yer alıyor.
Dünyanın en büyük tarihsel sera gazı vericisi olan Amerika Birleşik Devletleri, ikinci yıl üst üste zirveyi atladı. Eski Başkan Donald Trump’ın küresel ısınmayı bir aldatmaca olarak nitelendirdiği dönemde ABD, iklim işbirliğinden çekilmişti.
Fransa, Almanya, Japonya, İtalya ve Kanada gibi diğer ülkeler de bu yıl zirveye üst düzey lider göndermediler.
“Dünyanın en büyük ekonomileri, iklim krizine yanıt vermekte liderlik etmeli, başkalarına bırakmamalıdır,” diyen iklim ve enerji düşünce kuruluşu Power Shift Africa’nın direktörü Mohamed Adow ise önemli bir noktaya değindi.
COP31’in ev sahibi Türkiye, ülkeleri elektrifikasyonu nihai anlaşmanın merkezi bir hedefi haline getirmeye teşvik ediyor. Eleştirmenler bunun ısınmayı azaltmada pek etkili olamayacağını savunuyor.
Öneri, elektrik kullanımının küresel enerji tüketimindeki payını 2035 yılına kadar %35’e çıkarmayı hedefliyor. Ancak bu teklif, temiz enerji kaynakları ile yeni güç üretimini zorunlu kılan bir dil içermiyor ve hükümetlerin fosil yakıtlar olan kömür, petrol ve gazdan uzaklaşma planlarını netleştirmesi bekleniyor.
Guterres, ülkelerin temiz enerji kaynaklarına geçişlerini hızlandırmaları gerektiğini vurguladı. Fosil yakıtlara bağımlılığın sadece iklimi değil, ekonomileri de zarara uğrattığını ifade etti. “Dörtte üçü fosil yakıt ithal eden ülkelerde yaşayan insanlık, kontrol edemediği ve yaratmadığı fiyat şoklarının esiri durumunda,” dedi.
“Son çatışmalar, bunun sürekli bir güvensizlik ve yaşam maliyeti krizi yaratma konusunda bir tarif olduğunu açıkça gösteriyor,” diye ekledi.