Avrupa Komisyonu, Salı günü Akdeniz Paktı ile ilgili ilerlemeleri açıkladı. Bu kapsamda, 30 yeni anahtar girişimi içeren güncellenmiş bir eylem planı sunuldu. Planın içinde Kıbrıs Bölgesel Hava İtfaiyesi İstasyonu (CRAFS) da yer alıyor.
Kıbrıs Hub olarak bilinen bu istasyon, güney Akdeniz ülkelerine afet önleme ve müdahale desteği sunacak. 2026 yangın sezonu için 6 uçak, Paphos hava üssüne yerleştirildi. Ayrıca, mayıs ayında orman yangınlarıyla ilgili bir bölgesel atölye çalışması gerçekleştirildi.
Komisyon, söz konusu planı Avrupa Dış Eylem Servisi (EEAS) ile birlikte sunarken, paktın tanıtımı üzerinden bir yıl geçti. Pakt, Ekim 2025’te Komisyon tarafından onaylanmış ve 28 Kasım 2025 tarihinde AB ile güney Akdeniz ortakları tarafından resmi olarak başlatılmıştı.
Güvenlik ve göç
Kıbrıs Hub, paktın güvenlik, hazırlık ve göç yönetimi konularını kapsayan üçüncü sütununun bir parçası. Bu kapsamda, 11 Kasım’da sunulması planlanan MED-OP girişimi, ciddi ve organize suçlarla mücadele için operasyonel işbirliğini teşvik edecek. Ayrıca, güvenli sınırlar girişimi ve güvenlik sektörü yönetimi ile ilgili projeler de yer alıyor. İlk AB-Akdeniz Barış ve Güvenlik Forumu 18 Kasım’da Brüksel’de gerçekleştirilecek.
Pakt, düzensiz göç ve insan kaçakçılığı ile mücadele için çeşitli önlemler almayı da içeriyor. Yetenek Ortaklıkları kapsamında, Mısır, Fas ve Tunus’ta yasal işgücü göçü ile işgücü pazar ihtiyaçlarını eşleştirmeye yönelik projeler gerçekleştirildi. Bunun yanı sıra, zayıf durumda olan göçmenlerin, sığınmacıların ve mültecilerin korunmasını güçlendirecek yeni bir girişim de hayata geçirilecek.
Ekonomi ve bağlantı
Ekonomik gelişim ve bölgesel bağlantı ile ilgili ikinci sütunda, yenilenebilir enerji ve temiz teknolojiler üzerine T-MED girişimi 9 Haziran’dan bu yana aktif. Bu yatırım platformunun, 25 milyar Euro’luk bir yatırım toplaması planlanıyor. Sosyal girişimcilik ve nitelikli işler üzerine olan StartUp4Med girişimi ve Birleşmiş Milletler ile yürütülen SWEI girişimi, yüksek büyüme gösteren sektörlerde kadınlar için 500.000 iş yaratmaya yönelik çalışmalarını sürdürüyor.
Sütunun altı yeni girişimi, ticaret ve yatırım ilişkilerinin modernleştirilmesi, sürdürülebilir ulaşım, yeşil geçiş ve iklim dayanıklılığı gibi alanları kapsıyor. Ayrıca, mavi ekonomiyi geliştirmek ve su dayanıklılığını güçlendirmek amacıyla Mavi Akdeniz Misyonu da yer alıyor.
İnsanlar ve eğitim
İnsanlar, eğitim ve yenilik üzerine yapılan birinci sütunda, Akdeniz Üniversitesi ile yenilik ve araştırma merkezlerinde çalışmalar ilerliyor. Gençleri işgücü piyasasıyla bağlayan MED Yetenek İzleyici projesi de gelişiyor. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen tarafından duyurulan yeni Akdeniz Gençlik Yetenek ve İstihdam İnisiyatifi de başlatılıyor. Sütundaki iki yeni girişim, Akdeniz Bilim Diplomasisi Merkezi ve sporun fiziksel ve mental sağlık faydalarını teşvik eden bir girişim olacak.
Eylem planı düzenli olarak güncellenecek ve bir sonraki incelemenin 2027 baharında yapılması bekleniyor. Kullanıcıların proje ve girişimleri ülke ve sektör bazında bulabilmesi ve ilerlemelerini takip edebilmesi için etkileşimli bir web sitesi de yayına alındı.
(Kıbrıs Haber Ajansı’ndan alınan bilgilerle)