İsrail’in yeni Başbakanı Gadi Eisenkot, Salı günü görevi devreden Başbakan Benjamin Netanyahu’nun önemli politikalarını değiştirme sözü verdi. Yeni seçilen parlamento toplandığında, yasaların reformu, hükümetin hesap verebilirliği ve koalisyon müzakereleri konularında siyasi bir çatışma başlamış oldu.
Eski askeri komutan olan Eisenkot’un, Netanyahu’nun uzun süredir devam eden görevine son verebilecek bir koalisyon oluşturmak için altı haftaya kadar süresi var. Asamblede çoğunluğu sağlaması ise belirsizliğini koruyor, ancak Netanyahu’nun muhalifleri şu an yasaları ilerletecek kadar koltuk sayısına sahip.
Eisenkot’un siyasi bloğu, Netanyahu dönemine ait politikaları geri almak amacıyla çeşitli yasalar önerdi. Bunlar arasında 7 Ekim 2023’teki Hamas saldırılarıyla ilgili resmi bir soruşturma kurulması, başbakanlar için görev süresi sınırlamaları getirilmesi ve Netanyahu hükümeti altında kısıtlanan yargı yetkilerinin yeniden sağlanması yer alıyor.
Eisenkot, Knesset’in yemin töreni öncesinde, “Halkın her kesimi için, bizim için oy verenler ve vermeyenler için derin bir bağlılıkla hareket edeceğiz,” dedi.
Seçimlerde çoğunluğu elde edemeyen Netanyahu, Arap liderliğindeki partilerin oyu manipüle ettiğine dair soyut iddialarla onaylanmış sonuçlara itiraz etti. Parlamentoda konuşan Netanyahu, Arap siyasi partileriyle iş birliği yapmayı düşünen muhalefet liderlerini eleştirerek, bunların İsrail’in güvenliğine ve siyasi kimliğine bağlılıklarını sorguladı.
Eisenkot, bu sözleri bölücü olarak nitelendirerek, Netanyahu’yu politik kutuplaşmayı derinleştirmekle suçladı. Bu arada, Eisenkot’un müttefikleri, Netanyahu destekçisi Knesset Başkanı Amir Ohana’nın yerine Eisenkot’un Yashar Partisi’nden Matan Kahana’nın geçmesini sağlamak için harekete geçti. Parlamentoda oylama bu hafta içinde yapılabilir.
Meclis başkanı, yasama gündemini kontrol ettiğinden, bu pozisyon Netanyahu’nun politikalarını geri alma çabaları açısından kritik bir öneme sahip. Netanyahu, koalisyon müzakereleri sırasında geçici başbakan olarak kalacak ve bazı hükümet yetkilerindeki kısıtlamalarına rağmen ulusal güvenlik üzerinde otoritesini sürdürecek. Ayrıca, İran saldırı tehdidini gerekçe göstererek bir birlik hükümeti çağrısı yapıp, Yahudi partilerinin politik farklılıklarını bir kenara bırakmalarını istedi.
Eisenkot koalisyon kuramazsa, Cumhurbaşkanı Isaac Herzog’un, Netanyahu’ya bir hükümet kurma fırsatı sunması bekleniyor. Netanyahu’yu dışlayan başarılı bir koalisyon, eski liderin siyasi geleceğini daha da karmaşık hale getirebilir; zira Netanyahu, devam eden bir yolsuzluk davasıyla ve 7 Ekim’deki saldırılardan önceki güvenlik başarısızlıklarıyla karşı karşıya.