Yunanistan, Avrupa Komisyonu ve altı diğer ülke ile birlikte, Cuma günü, işgal altındaki Batı Şeria’daki E1 yerleşim projesi planlarını derhal geri çekmesi için İsrail’e baskı yapma çağrısında bulundu. Bu durum, Yunanistan’ın İsrail ile stratejik ortaklık ilişkisini sürdüren bir ülke olarak yaptığı bir baskıdır.
Avusturya, İspanya, Avustralya, Yeni Zelanda, İsveç ve Belçika da, Britanya, Fransa, Almanya, İtalya, Hollanda, Kanada ve Norveç liderleri tarafından Perşembe günü yayınlanan açıklamaya katıldıklarını duyurdu.
E1 planı, Doğu Kudüs ile Ma’ale Adumim yerleşimi arasında yaklaşık 12 kilometrekarelik bir alanı kapsıyor. Proje, binlerce konut biriminin yanı sıra yollar ve diğer altyapıları içeriyor ve Kudüs’ün doğusundaki yerleşim bölgesini genişletmeyi amaçlıyor.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, E1 projesi için inşaat ihaleleri yayımlama kararını “kabul edilemez” olarak nitelendirdi ve bu adımın iki devletli çözüm umutlarını zayıflatabileceği konusunda uyardı. Von der Leyen, Avrupa Komisyonu’nun bu hamleye uzun zamandır karşı olduğunu belirtti ve projenin Batı Şeria’yı bölerek Filistin topraklarının toprak bütünlüğünü bozacağını ifade etti.
Açıklamada, İsrail yerleşimlerinin uluslararası hukuka aykırı olduğu vurgulanarak, İsrail hükümetine kararını geri alması çağrısında bulunuldu. Ülkeler, Batı Şeria’daki ciddî istikrarsızlık seviyeleri, yerleşimci şiddeti ve Filistin ekonomisine yönelik ağır kısıtlamalar konusunda endişelerini dile getirdi. Ayrıca, iş dünyasına projeye yönelik inşaat ihalelerine teklif vermemeleri konusunda uyarıda bulunarak, uluslararası hukuku ihlal etme riskini belirttiler.
Yunanistan, stratejik ortaklık ilişkisi içinde bulunduğu İsrail ile bu eleştiriyi yapmayı seçti. Yunan Başbakanı Kyriakos Mitsotakis, Mart 2025’te Kudüs’te İsrailli mevkidaşı Benjamin Netanyahu ile yaptığı görüşmede, iki ülke arasındaki ekonomik ve savunma iş birliğini vurgulamıştı. Bunun yanı sıra, Yunanistan, İsrail ve G.Kıbrıs Yönetimi, Doğu Akdeniz’de güvenlik ve istikrar odaklı üçlü bir ortaklık sürdürmektedir.