Petrol fiyatları, ABD’nin İran’a yönelik askeri saldırılardan ekonomik baskıya yöneleceğini açıklaması ve İran ile Umman’ın Hürmüz Boğazı’ndaki deniz taşımacılığı güzergahına ilişkin anlaşmaya varmasıyla 85 doların altına geriledi.
Dün 91,29 dolara kadar yükselen Brent petrolün vadeli varil fiyatı, günü 87,27 dolardan tamamladı. Brent petrolün kasım vadeli varil fiyatı, bugün saat 11.55 itibarıyla kapanışa göre yaklaşık yüzde 2,8 azalarak 84,86 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün ekim vadeli varil fiyatı da 79,83 dolardan alıcı buldu.
Fiyatlardaki düşüşte, ABD’nin İran’a yönelik yeni askeri saldırılar düzenleme ihtimalinin azalması ve Hürmüz Boğazı’ndan petrol akışının artırılabileceğine yönelik beklentiler etkili oldu.
Amerikan Axios haber platformuna konuşan ABD’li yetkililere göre, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, müttefik ülkelerdeki mevkidaşlarıyla gerçekleştirdiği son telefon görüşmelerinde Başkan Donald Trump yönetiminin güncel İran stratejisini aktardı. Rubio’nun, müttefik ülkelerin dışişleri bakanlarına Washington’ın İran’a yönelik stratejisinde askeri saldırılar yerine ekonomik baskı ve deniz ablukasını ön plana çıkaracağını söylediği öne sürüldü.
Rubio’nun görüşmelerde Washington’ın “şu aşamada” İran’a yönelik yeni hava saldırıları düzenlemeyi öngörmediğini ifade ettiğini belirten bir yetkili, ABD’nin bunun yerine deniz ablukası ve Hazine Bakanlığınca duyurulan yeni yaptırımlar aracılığıyla Tahran üzerindeki ekonomik baskıyı artırmaya odaklanacağını ileri sürdü.
Yetkili, Rubio’nun ABD’nin yeni bir askeri harekat planlamadığını muhataplarına açık şekilde ilettiğini, ancak İran’ın ilk saldıran taraf olması halinde askeri misilleme seçeneğinin masada kalacağını belirtti.
Ayrıca ticari gerilimlerin küresel ekonomik görünüm ve petrol talebine ilişkin belirsizlikleri artırması da fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskıyı derinleştirdi.
Hürmüz’de ortak koridor anlaşması
Bununla birlikte, İran ile Umman arasında Hürmüz Boğazı’nda geçici ortak koridorun etkinleştirilmesi konusunda anlaşmaya varılması da petrol fiyatlarındaki düşüşü destekledi.
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, Umman ile varılan anlaşma kapsamında Hürmüz Boğazı’ndaki taşıma güzergahının 7 mil genişliğinde olduğunu belirterek, güney koridorunun kapatıldığını bildirdi. Garibabadi, Umman ile kalıcı bir güzergah oluşturulması konusunda müzakerelerin sürdürüleceğini söyledi.
Öte yandan, Garibabadi, Hürmüz Boğazı’nın halen kapalı olduğunu ve İran’ın boğaz üzerinde tam kontrol sahibi bulunduğunu savunarak, gemilerin boğazdan geçtiği yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını ileri sürdü. ABD ve diğer ülkelerin “Hürmüz Boğazı’nın yalnızca İran’ın belirlediği düzenlemeler çerçevesinde açılacağını” bilmesi gerektiğini belirten Garibabadi, ABD’nin bölgeye mayın tarama gemileri gönderme planlarına da tepki gösterdi.
Garibabadi, “ABD’nin mayın tarama gemileri bölgeye girerse bizim için hedef olur. Trump’ın mayın temizlemeye ilişkin açıklamaları sadece piyasaları sakinleştirmeye yöneliktir.” ifadelerini kullandı.
Hürmüz Boğazı’ndan ticari geçişlerin artabileceğine yönelik beklentiler, bölgedeki arz risklerine ilişkin risk primini azaltarak petrol fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskıyı artırsa da boğazın statüsüne ilişkin belirsizlik ve bölgede devam eden jeopolitik riskler fiyatlardaki düşüşü sınırlıyor.