Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (Africa CDC) Genel Direktörü Dr. Jean Kaseya, Bundibugyo türü Ebola virüsüne karşı henüz onaylı bir aşının bulunmamasını uluslararası toplumun ilgisizliğine bağlayarak, salgının Batı ülkelerinde görülmesi halinde aşının çoktan geliştirilmiş olabileceğini söyledi.
Nijerya’da yayın yapan bir televizyon kanalının programına katılan Kaseya, Afrika’nın aşı araştırmalarına ve üretimine daha fazla yatırım yapması gerektiğini belirtti.
Kaseya, uluslararası ortakların salgını Afrika’ya özgü bir sorun olarak değerlendirdiğini ve bu nedenle yeterli ilgiyi göstermediğini savunarak, “Size şunu söyleyebilirim, bu salgın Batı ülkelerinde olsaydı aşı çoktan hazır olurdu. Bugün bu aşının neden bulunmadığına gelince, ortaklarımızdan bazıları bu meseleyi Afrika’ya ait bir sorun olarak görmeye karar verdi ve ilgilenmedi.” ifadelerini kullandı.
Aşı adayları için klinik çalışmalar sürüyor
Kaseya, aşı geliştirme alanındaki açığın kapatılması amacıyla klinik çalışmaları desteklediklerini belirterek, Mısır’daki Afrikalı bir üreticinin Bundibugyo türünü hedefleyen potansiyel bir aşı için klinik çalışmalar yürüttüğünü bildirdi.
Africa CDC’nin, Kongo Demokratik Cumhuriyeti (KDC) ve Uganda ile Zaire türü Ebola virüsüne karşı geliştirilen Ervebo aşısının klinik çalışmalarda kullanılması ve insani gerekçelerle ruhsat dışı kullanımına ilişkin seçenekleri de değerlendirdiğini aktaran Kaseya, Afrika’nın salgınlarla mücadelede dış ortaklara bağımlılığını azaltması gerektiğini vurguladı.
Kaseya, Afrika’nın aşı geliştirme ve üretme kapasitesine sahip olduğunu belirterek, “Afrika’nın geride bırakıldığını görmek istemiyoruz. Bilgiye, zeki ve yetenekli insanlara sahibiz, aşı üretme kapasitemiz var ve ilerlememiz gerekiyor.” dedi.
Yerel finansmanın artırılması ve Afrika ülkeleriyle uluslararası ortaklar arasındaki koordinasyonun güçlendirilmesi çağrısında da bulunan Kaseya, mevcut salgına müdahale çalışmalarını desteklemek amacıyla 28 Afrika ülkesinin finansal katkı sağladığını kaydetti.
Salgının sınır ötesine yayılması endişeleri artırıyor
Bundibugyo türü Ebola virüsüne karşı ruhsatlı bir aşı veya bu türe özgü onaylanmış bir tedavi bulunmuyor.
Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nde Mayıs 2026’da ilan edilen salgında, Kongo sağlık yetkililerine göre 9 binden fazla doğrulanmış vaka görüldü, 4 bin 381 kişi hayatını kaybetti.
Virüsün başka ülkelerde de tespit edilmesi, salgının sınır ötesine yayılmasına ilişkin endişeleri artırdı.
Kenya Sağlık Bakanlığı, ülkede 9’uncu vakanın bildirildiğini açıklarken, Nijerya da 20 Ekim’de Federal Başkent Bölgesi’nde (FCT) Bundibugyo türü Ebola virüsüne bağlı ilk ithal vakayı doğruladı.