Kıbrıs’ta, 2022 yılında kurulan bağımsız Yolsuzlukla Mücadele Kurumu’na doğrudan ceza soruşturması yapma yetkisi verilmesi için hazırlıklar sürüyor. Kurum bugüne kadar 943 şikayet alırken, sadece 19 vakada kapsamlı bir araştırma başlatma kararı almış durumda. Adalet Bakanlığı, yeni yasa taslağını Kasım ayı sonuna kadar kamuoyuna sunmayı hedefliyor.
Kıbrıs Cumhuriyeti Adalet Bakanı Kostas Fitiris, bağımsız Yolsuzlukla Mücadele Kurumu’nun doğrudan ceza soruşturması yapabilmesini sağlayacak yasal bir değişiklik üzerinde çalışmaların sürdüğünü açıkladı.
Fitiris, 6 Kasım’da milletvekili Irini Haralambidu’nun meclisteki sorusuna yazılı olarak verdiği yanıtta, 2022 yılında kurulan kurumun yetkilerini genişletecek düzenlemelerin son aşamasına geldiğini belirtti.
Bakanlık, taslağın kamuoyuna sunulmasını planladığı dört haftalık süre zarfında, yasayı tamamlamayı amaçlıyor.
Mevcut yasalar kapsamında, Yolsuzlukla Mücadele Kurumu, kamu görevlilerine yönelik yolsuzluk iddialarını inceleyebilir, tanıkları çağırabilir ve ön araştırmalar yapabilir. Ancak, polislerin sahip olduğu doğrudan ceza soruşturması başlatma yetkisine sahip değildir.
Kurum tarafından hazırlanan raporlar, Cumhuriyet Savcılığı’na gönderiliyor. Savcılık, ceza soruşturması başlatma veya dava açma kararını veriyor. Yeni düzenleme ile kurum, kendi sorumluluğu altında ceza araştırmacıları atayabilecek. Ancak, dava açma yetkisi yine Cumhuriyet Savcılığı’nda kalacak.
2022 yılından bu yana toplam 943 başvuru alan kurum, bu başvurulardan 673’ünü ön araştırmaya almış ve sadece 19 dosya için kapsamlı araştırma kararı vermiştir. Tamamlanan soruşturmaların sayısı ise 11 olarak açıklandı. Bu veriler, kurumun aldığı başvuruların çok küçük bir kısmının kapsamlı soruşturma aşamasına geçtiğini gösteriyor. Ancak diğer başvuruların gerekçesiz kapatıldığını söylemek mümkün değil.
Yeni yasanın hazırlanması sırasında, kurumun bağımsızlığı konusunda da tartışmalar yaşandı. Mecliste tartışılan önerilerden biri, araştırmacıların Barolar Birliği tarafından hazırlanan ve Cumhuriyet Savcılığı tarafından onaylanan bir listededen seçilmesi yönündeydi. Yolsuzlukla Mücadele Kurumu Başkanı Haris Poyiadjis, doğrudan ceza soruşturması yetkisinin verilmesi durumunda, kurumun araştırmacılar üzerinde kontrol sahibi olması gerektiğini savundu.
Adalet Bakanlığı, yasal değişiklik taslağı üzerindeki çalışma belgesini 4 Eylül’de Başsavcılık ve Şeffaflık Komiserliği’ne sundu. Taraflar, 12 Ekim’de önerileri değerlendirmek üzere bir araya geldi. Fitiris’in açıklamasına göre, kamuoyu sonrası taslak, yasal inceleme için gönderildikten sonra Bakanlar Kurulu’na onay için sunulacak ve nihayetinde Meclis’e iletilecek. Ancak, tasarının Meclis’e ne zaman sunulacağı henüz açıklanmadı.
Yeni düzenleme hayata geçerse, kurumun kuruluşundan bu yana eleştirildiği en önemli yetki eksikliklerinden biri giderilmiş olacak.
