İran, Cumartesi günü ABD’nin Kharg Adası yakınlarındaki bir İran tankerine saldırı düzenlediğini iddia etti. Bu durum, Tahran ve Washington arasındaki gerilimlerin artabileceği endişelerini gündeme getirdi.
Yarı resmi Tasnim haber ajansına göre, Kharg Adası’na 10 kilometre mesafede bulunan bir limanda, tanker dört ABD füzesiyle vuruldu. Mürettebatın tahliye edildiği belirtilirken, olayda herhangi bir can kaybı olmadığı bildirildi.
Diğer İran medya kuruluşları da Kharg Adası yakınlarında patlamalar olduğunu aktardı, ancak olay hakkında net bilgiler yok. Yine yarı resmi Fars ajansı, bölgede patlama sesleri duyulduğunu ancak görünür bir duman olmadığını ve patlamaların kaynağının bilinmediğini belirtti.
Devlete bağlı Nournews, yerel kaynaklardan aldığı doğrulanmamış bilgilere dayanarak, bir İran tankerinin ABD füzesiyle vurulduğunu bildirdi. Asr İran haber sitesi, tankerin dört merminin hedefi olduğunu ve boşaltıldığını ileri sürdü.
Olaylara ilişkin bağımsız bir doğrulama gelmedi. İran yetkilileri resmi bir açıklama yapmazken, ABD Merkezi Komutanlığı da hemen yanıt vermedi.
Kharg Adası, İran’ın ana ham petrol ihracat terminalidir ve ülkenin enerji altyapısı açısından stratejik bir öneme sahiptir. İran, savaş öncesinde ham petrol ihracatının yaklaşık %90’ını bu adadan gerçekleştirmekteydi. ABD’nin, Nisan ortasında İran petrol ihracatına yönelik deniz ablukası başlatmasıyla bu gönderimler ciddi şekilde kesintiye uğramıştır.
ABD Başkanı Donald Trump, Kharg Adası’na karşı eylem tehdidinde bulundu. 31 Ağustos’ta sosyal medya hesabından paylaştığı bir mesajda, adanın “yerle bir olduğunu” ifade eden yapay zeka destekli bir video yayınladı.
Trump, 11 Haziran’da Kharg Adası’nın kontrolünü almak istediğini belirtmişti; ancak daha sonra buradaki bir askeri operasyon planının şu an için rafa kaldırıldığını söyledi. Bu açıklamalar, 17 Haziran’da Tahran ve Washington’un savaşı sona erdirmek amacıyla geçici bir anlaşma imzalamasından kısa bir süre önce gelmişti.
Kharg’a yapılacak herhangi bir saldırı, İran’ın zaten zor durumda olan petrol endüstrisi ve ekonomisi üzerinde ek baskı oluşturabilir. İran, Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü’nün (OPEC) üçüncü en büyük üreticisidir ve petrol gelirine bağımlıdır.
Bu gerilim, stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan deniz taşımacılığını da etkilemiştir. Önceki savaş öncesinde dünya petrol arzının yaklaşık beşte biri bu boğazdan geçmekteydi. İran, su yolunu etkili bir şekilde kapatmış, bu da ABD’nin İran limanlarına yönelik ablukasını devreye sokmasına neden olmuştur.
Kharg’a yapılacak bir saldırı, ABD güçlerine ve Amerikan müttefiklerine yönelik İran’ın misilleme yapma riskini de artırabilir.
Bu tanker saldırısı, Orta Doğu’daki diğer bölgelerdeki şiddet olaylarıyla paralel bir zamanda gerçekleşti.
Yemen’de, İran destekli Husi isyancıları, hükümet güçlerinin ülkenin batı ve güneybatısındaki hava saldırılarıyla en az üç kişiyi öldürdüğünü iddia etti.
Cuma günü, Hodeida ve Taiz illerinde Husi pozisyonlarına karşı 15’ten fazla hava saldırısı gerçekleştiren Yemen ordusu, bu saldırılar sırasında bir baba ve kızının evlerinin vurulduğunu açıkladı.
Güney Lübnan’da ise, Sağlık Bakanlığı, İsrail’in hava saldırılarında üç kişinin hayatını kaybettiğini ve iki düzine kişinin yaralandığını bildirdi.
İsrail ordusu, İran destekli Hezbollah’ın güney Lübnan’daki İsrail güçlerine yönelik bir insansız hava aracı fırlatmasının ardından, Hezbollah pozisyonlarına saldırı düzenlediğini belirtti. İHA’nın imha edildiği ve herhangi bir İsrail askerinin yaralanmadığı açıklandı.
Lübnan ve İsrail, Haziran ayında ABD aracılığıyla bir çerçeve anlaşması imzalamıştı; bu anlaşma kapsamında İsrail güçlerinin güney Lübnan’da işgal ettikleri bölgelerden çekileceği karşılığında Hezbollah’ın silahsızlandırılması öngörülmüştü. Ancak uygulamada pek ilerleme kaydedilemedi.
Son İsrail-Hezbollah çatışması, Hezbollah’ın İsrail’e roket saldırısı düzenlemesinin ardından başlamıştır. İsrail daha sonra Lübnan’ı işgal etmiş ve ülkenin güneyinde büyük bir alanı kontrol altında tutmuştur.
Hezbollah, Lübnan ile İsrail arasında doğrudan görüşmelere karşı güçlü bir şekilde muhalefet etmektedir.
Durum, Cumartesi günü boyunca hareketli kaldı ve bölgede çeşitli yerlerde çatışma ve askeri faaliyetlerin devam ettiği bildirildi.