İsrail’de muhalefet liderleri, ABD Başkanı Donald Trump’ın 2026 yılı sonuna kadar İsrail’e verilen mali yardımları sona erdireceğini açıklamasının ardından, Başbakan Benjamin Netanyahu’yu ülkenin güvenliği ve ekonomisini tehlikeye atmakla suçladı. Açıklamanın, üst düzey savunma ve finans yetkililerini hazırlıksız yakaladığı bildiriliyor.
Eski ordu komutanı ve muhalefet figürü Gadi Eisenkot, Netanyahu’nun görevden alınması çağrısında bulunarak, hükümetin önemli kurumları yaklaşan değişim hakkında bilgilendirmemesinin ilişkilerde ciddi sorunları gözler önüne serdiğini ifade etti.
Eisenkot, “İsrail’in savunma kuruluşunun stratejik ilişkimizi medya aracılığıyla öğrenmesi, Netanyahu’nun davranışlarının ne kadar tehlikeli olduğunu gösteriyor,” dedi. Ayrıca, “Artık güvenilmez ve görevden alınması gerekiyor,” ifadelerini kullandı.
İsrail Demokratlar Partisi lideri Yair Golan da durumu kınayarak, Netanyahu’nun bir başka büyük başarısızlığı olarak nitelendirdi. Golan, Amerikan yardımlarının kaybının İsraillilerin bütçesi üzerinde ek bir yük oluşturacağını belirtti.
Trump, Salı günü yaptığı açıklamada, daha önce Netanyahu ile varılan bir anlaşmaya dayanarak 2026 yılı sonuna kadar finansal yardımları kesme niyetini duyurdu. Bu olay, Amerikan Kongresi’nde yapılan ara seçimlerle aynı zamana denk geldi.
İsrail kamu yayıncısı KAN, Savunma Bakanlığı ve ordu yetkililerinin Trump’ın açıklamaları karşısında şaşkınlık yaşadığını, bu durumun ülkenin güvenlik kurumunun bu karardan haberdar olup olmadığı sorularını gündeme getirdiğini aktardı. Kanal 12, Maliye Bakanlığı yetkililerinin de başkanın kamuya açıklamasından önce kesinti planından haberdar olmadığını bildirdi.
2016 yılında varılan bir mutabakat muhtırasında Washington, 2028 yılına kadar İsrail’e 10 yıl içinde toplam 38 milyar dolar askeri yardımda bulunacağı taahhüdünde bulundu. Bu yardımın, 2027 ve 2028 yıllarında İsrail’in savunma finansmanı açısından önemli bir bileşen olmaya devam etmesi bekleniyordu.
Netanyahu, daha önce ABD askeri yardımlarına olan bağımlılığın azaltılması ve yerli silah üretiminin artırılması yönünde görüş bildirmişti. Ancak muhalefet liderleri, ABD desteğinin ani bir şekilde kesilmesinin, artan savunma harcamaları döneminde bütçe baskılarını daha da artırabileceği uyarısında bulundu.
İsrail’in parlamenter seçimleri sonrasında yaşanan siyasi belirsizlik ortasında, Netanyahu’nun koalisyon müzakerelerinde Arap milletvekillerinin belirleyici bir rol oynayabileceği ifade ediliyor. İsrail Merkez Seçim Komitesi’nin resmi sonuçları Çarşamba günü açıklaması bekleniyor.
ABD’nin yardımıyla ilgili tartışma, Netanyahu’nun hükümetinin ulusal güvenlik, kamu maliyeleri ve Washington ile ilişkiler konusundaki yönetimi üzerine büyüyen endişeleri istismar etmeye çalışan muhalefet figürleri için yeni bir zorluk oluşturuyor.