Kosova Kurtuluş Ordusunun (UÇK) eski komutanları Kosova’nın eski Cumhurbaşkanı Thaçi ile Jakup Krasniqi, Kadri Veseli ve Rexhep Selimi’nin Lahey’de tutuklu yargılandıkları davanın karar duruşması yapıldı.
Thaçi ve diğer UÇK komutanları, 385 kişiye yönelik keyfi gözaltı, 49 kişiye yönelik kötü muamele, 303 kişiye yönelik işkence ve 96 kişiye yönelik cinayet dahil olmak üzere savaş suçlarından suçlu bulundu.
Söz konusu suçlardan Thaçi ve Krasniqi 25’er yıl, Veseli 18 yıl ve Selimi 13 yıl hapis cezasına çarptırıldı.
Kosova’nın başkenti Priştine ve diğer şehirlerin meydanlarını dolduran binlerce kişi, UÇK komutanları Thaçi ile Krasniqi, Veseli ve Selimi’nin tutuklu yargılandıkları davanın karar duruşmasını kurulan dev ekranlardan izledi. Davada kararın açıklanmasıyla kalabalık büyük üzüntü yaşadı.
Yerel basına konuşan savunma avukatları, karara itiraz edeceklerini bildirdi.
Savcılık, Lahey’de tutuklu yargılanan UÇK komutanları hakkında 45’er yıl hapis cezası talep etmişti.
Öte yandan, Thaçi’nin tanıkları tehdit etme suçlamasıyla ilgili Lahey’deki ikinci dava süreci de devam ediyor.
UÇK komutanlarının Lahey’de hapis cezasına çarptırılması Kosova’da protesto edildi
AB’nin Kosova’daki Hukukun Üstünlüğü Misyonu (EULEX) binası önünde toplanan yüzlerce kişi, Thaçi ve diğer UÇK komutanlarının Lahey’de yargılandıkları davada hapis cezasına çarptırılmasını protesto etti.
UÇK sloganları atan göstericiler EULEX binasına taş ve havai fişekler fırlattı. Binayı koruyan Kosova polisi ile göstericiler arasında kısa süreli gerginlikler yaşandı. Yaklaşık 2 saat süren gösterinin ardından kalabalık dağılırken, gösterinin Kosova Başbakanlık binası önünde sürdürüleceği bildirildi.
Kosova ve Arnavutluk liderlerinden tepki
Kosova Başbakanı Albin Kurti, UÇK’nin komutanlarına verilen ağır hapis cezalarının kabul edilemez olduğunu söyledi.
Kurti, vatandaşlara hitaben yayımladığı video mesajında, “Bu karar mutlaka temyiz aşamasında değiştirilmeli ve düzeltilmelidir. Bu zor anlarda UÇK’nin eski yöneticilerinin ailelerinin ve tüm özgürlük savaşçısı silah arkadaşlarının yanındayız.” dedi.
Mahkemenin haksız değerlendirmelerde bulunduğunu ve kararının tamamen yanlış temellere dayandığını belirten Kurti, hükümetin sanıklara temyiz sürecinde destek vereceği sözünü verdi.
Kurti, Lahey’deki mahkemeyi etnik temelde yargılama yapmakla ve şeffaflıktan yoksun olmakla suçladı.
Arnavutluk Başbakanı Edi Rama da konuya ilişkin sosyal medya hesabından “Utanç” notuyla dikenli tellerle çevrili Avrupa’yı gösteren bir görsel paylaştı.
Kosova Özel Odaları ve Özel Savcılığı
Kosova Özel Odaları ve Özel Savcılığı olarak da anılan özel mahkeme ve bünyesindeki Özel Savcılık, Lahey’de kuruldu ancak Kosova yasalarına göre faaliyet gösteriyor.
Kosova’da 1998-2000 döneminde işlendiği öne sürülen savaş suçlarını araştırmak ve yargılamak amacıyla kurulan bu yargı organı, uluslararası hakim ve savcılardan oluşuyor.
Özel Savcılık, 2019 başından bu yana UÇK’nin onlarca eski mensubunu ifade vermek üzere davet etmişti.
Lahey’de 3 Nisan 2023’ten beri tutuklu yargılanan UÇK komutanları, Kosova’nın eski Cumhurbaşkanı Hashim Thaçi, Jakup Krasniqi, Kadri Veseli ve Rexhep Selimi hakkındaki ilk iddianame, 26 Ekim 2020’de onaylanmış, iddianamede adı geçenlerin 100 kişinin ölümünden sorumlu oldukları öne sürülürken, sanıkların cinayet, sürgün ve işkence gibi savaş suçlarıyla itham edildikleri bildirilmişti.
Kosova Savaşı ve bağımsızlık süreci
1998-1999 döneminde yaşanan, NATO’nun Sırbistan ve Karadağ’ın oluşturduğu Yugoslavya Federal Cumhuriyeti’ne yönelik kara ve hava harekatıyla son bulan Kosova Savaşı’nda, çoğu Arnavut 10 binden fazla Kosovalı öldürüldü, farklı etnik gruplara mensup 1 milyonun üzerinde Kosovalı evlerini terk etmek zorunda kaldı.
UÇK, Kosovalı Arnavutlar tarafından 1990’lı yıllarda Yugoslav güçlerine karşı çıkmak ve Kosova’yı bağımsız ülke haline getirmek hedefiyle kuruldu.
Savaşın sona ermesinin ardından UÇK feshedildi ve komutan ile askerleri ülkenin yeni oluşturulan güvenlik kurumlarına katıldı.
Kosova, 17 Şubat 2008’de Sırbistan’dan tek taraflı bağımsızlığını ilan etti ancak Sırbistan, Kosova’yı halen “kendi toprağı” olarak görüyor.