Eski Japonya Öz Savunma Kuvvetleri lideri Yoshihide Yoshida, ABD’nin ulusal çıkarlarını öncelikle görmeye başladığını belirterek, ABD siyaseti için bu durumu “değişken” olarak nitelendiriyor.
Asahi Shimbun’a verdiği röportajda, büyük güçlerin “zorla hükmetme” çağının etkili olduğu bir dönemde Japonya’nın hangi yolu izlemesi gerektiğini ele aldı.
Yoshida, daha önce Birleşik Genelkurmay Başkanı olarak görev yaptı ve sivil bir üniversiteden mezun olan ilk kişi oldu. Bu yıl Nisan ayında, SDF’nin ilk kariyer subayı olarak Ulusal Savunma Akademisi Başkanı olarak atandı.
Röportajdan bazı alıntılar:
İNDOPASİFİK’TE SICA VARYAYI ÖNLEMEK
Soru: Dünyada savaşlar ve çatışmalar patlak veriyor. Bu krizlere ön cepheden tanıklık etmiş biri olarak, mevcut dönemi nasıl değerlendiriyorsunuz?
Yoshida: 2022 yılında Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinden itibaren uluslararası toplum, büyük güçlerin giderek daha fazla kuvvet kullanımını önceliklendirdiği bir güç siyaseti dönemine girmiştir. Bu, E. H. Carr’ın İki Dünya Savaşı arasındaki dönemi tasvir ettiği “Yirmi Yıl Krizi” dönemine benzer bir sürece girdiğimizi düşündürüyor.
Tarih kendini tekrar etmez, ama benzerlikler taşır. Şu an, bir asır önce yaşanan trajik tarihi yeniden tekrar edip etmeyeceğimizin belirleneceği bir dönemdeyiz.
ABD-Sovyet Soğuk Savaşı sırasında Avrupa bir “soğuk savaş” halindeydi, ancak Asya’da Kore Savaşı ve Vietnam Savaşı gibi sıcak savaşlar yaşandı. Bugün ise, Avrupa ve Orta Doğu’da sıcak savaşlar sürerken, 21. yüzyılın ortalarına kadar en büyük güvenlik sorunumuz, İndopasifik’te bir sıcak savaşın patlak vermesini önlemek olacaktır.
ABD SİYASETİ BİR “DEĞİŞKEN” HALİNE GELDİ
Soru: ABD, Japonya’nın tek savunma müttefiki olarak, Trump yönetimi altında stratejik yaklaşımda giderek daha tutarsız bir tavır sergiliyor.
Yoshida: ABD, geçen yılın sonunda bir Ulusal Güvenlik Stratejisi belirledi ve en yüksek stratejik önceliğinin Batı Yarımküresi olduğunu ifade etti. Bu anlamda, İran’a yapılan son saldırı, ilan edilen büyük stratejiden bir sapma olarak değerlendirilebilir. II. Dünya Savaşı’ndan sonra ABD, liberal uluslararası düzeni sürdüren bir değer sisteminin lideri oldu. Ancak günümüzde bu değer sistemine daha az önem veriyor ve ulusal çıkarları giderek daha fazla önceliklendiriyor; sıkça kuvvet kullanımına başvuruyor. Bu açıdan, ABD siyasetinin bir değişken haline geldiğini söylemek benim için adil.
Ancak Çin’in yükselişi sürerken, ABD’nin İndopasifik’teki askeri taahhüdünün bölgedeki güç dengesinin sağlanması açısından hayati öneme sahip olduğu gerçeği de değişmiyor. Bu taahhüt kaybolursa, güç dengesi çökebilir ve güvenliğimiz sağlanamaz. Japonya için en yüksek stratejik öncelik, ABD’yi bu bölgede nasıl etkin tutacağımızdır.
“STRATEJİK SAVUNMA POZİSYONU” ESASTIR
Soru: Japonya-ABD ittifakı altında, Öz Savunma Kuvvetleri genellikle “kalkan” görevi görürken, Japonya’daki ABD güçleri “mızrak” işlevini üstlenmiştir. Ancak, Öz Savunma Kuvvetleri artık ABD güçleri tarafından daha önce üstlenilen bazı görevleri üstleniyor ve uzun menzilli füzeler gibi saldırı yetenekleri kazanıyor. Japonya’nın Anayasa’nın 9. maddesine dayanan uzun süredir devam eden yalnızca savunma odaklı politikası sürdürülecek mi?
Yoshida: Stratejik bir savunma pozisyonunu sürdürmenin kritik bir öneme sahip olduğunu düşünüyorum. En önemli ilke, Japonya’nın yabancı devletlere karşı saldırgan operasyonlar yürütmeyen bir ülke olmaya devam etmesidir.
Soru: Bazı kişiler, Japonya’nın nükleer silah bulundurmaması, üretmemesi ve ülkesine nükleer silah girmesine izin vermemesi gibi Üç Nükleer İlkelerinin gözden geçirilmesini talep etti. Bu konudaki deneyimleriniz doğrultusunda, böyle bir gözden geçirmenin gerekli olduğunu düşünüyor musunuz?
Yoshida: Japonya’nın Ulusal Güvenlik Stratejisi açık bir şekilde “Üç Nükleer İlkenin korunmasının temel politikası değişmeyecek.” ifadesini taşıyor. Bence bu her şeyi özetliyor. Önemli olan, ABD’nin sağladığı genişletilmiş caydırıcılığın güvenilirliğini nasıl sağlayacağımızdır. Bu bağlamda, Japonya’nın geleneksel yetenekleri aracılığıyla bağımsız hareket edebileceği alanları genişleterek genişletilmiş caydırıcılığı güçlendirmeye odaklanmalıyız. Ayrıca, olası bir kriz durumunda, uygun Japonya-ABD ortak kriz yönetimini sağlamamız gerekmektedir.
Soru: Uluslararası toplum, büyük gücün hukukunu hiçe sayarak zorbalığa yönelmesiyle giderek bir cangıra benziyor. Japonya’nın böyle bir ortamda büyük stratejisi nedir?
Yoshida: Fin Cumhurbaşkanı Alexander Stubb ile yaptığım görüşmede, “değer temelli gerçekçilik” fikrinin önemine değindi. Güç siyasetinin olduğu bir çağda, ağırlık merkezi doğallıkla gerçekçiliğe kaymaktadır, bu da güce daha fazla vurgu yapılması anlamına gelir. Ancak liberalizmin ve hukuk kuralı gibi değerlere olan vurgusunu terk etmek yerine, uluslararası toplumla iş birliği yaparak liberalizmin canlanması için bir denge arayışı içerisinde olmalıyız. Bence önemli olan budur.
1962 doğumlu Yoshihide Yoshida, 1986 yılında Tokyo Üniversitesi Mühendislik Fakültesi’nden mezun olduktan sonra aynı yıl Kara Öz Savunma Kuvvetleri’ne katıldı. Ulusal Güvenlik Sekreterliği’nde Kabine danışmanı olarak görev yaptı. 2023-2025 yılları arasında Birleşik Genelkurmay Başkanlığı görevini üstlendi. 2026 Nisan ayında da Ulusal Savunma Akademisi Başkanlığı’na atandı.