UNICEF’in araştırmasına göre dijital ortamda çocuk ve gençlere yönelik cinsel taciz yaygınlaşıyor. Üstelik failler çoğu zaman mağdurların tanıdığı kişiler.
İnternetin çocuklar ve gençler için güvenli bir yer olmadığı uzun zamandır biliniyor. Sosyal medya platformları, gelişmiş algoritmalarla her yaştan insanın dikkatini kendine bağlarken çocuklar ve gençler açısından tehlikeli olabilecek içerikleri de tekrar tekrar karşılarına çıkarıyor.
Araştırmalar, “doomscrolling” (felaket kaydırması) olarak adlandırılan sürekli olumsuz içerik tüketimi ile gençlerde psikolojik sorunlar ve hatta intihar düşünceleri riskinin artması arasında bağlantı bulunduğunu ortaya koyuyor. TikTok’taki bazı trendler ise zaman zaman kendine zarar verme davranışlarını doğrudan yüceltebiliyor.
ABD’de Instagram ve Facebook’un sahibi Meta, Ağustos ayı sonunda bir mahkeme kararını uzlaşmayla önledi. Meta, dava açan eyaletlere yaklaşık 14,3 milyar euro ödeyecek ve gençlerin platformlarını günlük kullanımını iki saatle sınırlandıracak. Geceleri ise erişim tamamen kapatılacak.
Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu UNICEF’in yeni araştırması da çocukların ve gençlerin dijital dünyada sürekli karşı karşıya kaldığı başka bir tehlikeye odaklanıyor: Çevrim içi cinsel taciz artık kitlesel bir olgu haline gelmiş durumda. 21 ülkede yapılan temsili araştırmanın başlıca sonuçlarından birine göre 12-17 yaş arasındaki her beş gençten biri geçen yıl içinde cinsel tacize maruz kaldı.
En önemli bulgular neler?
DW’nin incelediği UNICEF raporu, bu tür tacizlerin genellikle nasıl gerçekleştiğine ilişkin ayrıntılı bir tablo ortaya çıkarıyor. Raporu hazırlayan uzmanlar “Çoğu zaman hiçbir uyarı olmadan başlıyor. Bir sohbet baskıya, baskı da tuzağa dönüşüyor” tespitini yapıyor.
İnternette çocukları ve gençleri taciz eden kişinin tamamen yabancı olduğu yönündeki yaygın kanı ise vakaların yalnızca yüzde 16’sında geçerli. Faillerin büyük bölümü, yani yüzde 57’si mağdurlar tarafından daha önceden tanınıyor. Bunlar arkadaş, aile üyesi veya romantik ilişki yaşanan bir kişi olabiliyor.
Vakaların yüzde 27’sinde ise katılımcılar, profillerin arkasındaki kişilerin kim olduğunu söyleyemedi. Failler arasında yetişkinlerin yanı sıra reşit olmayanlar da bulunuyor.
Birçok vakada taciz yalnızca dijital ortamla sınırlı kalmıyor, gerçek hayatta da devam ediyor.
Büyük platformlar bu tür saldırıların başlıca gerçekleştiği alanlar. UNICEF raporuna göre vakaların yüzde 60’ı bu platformlarda yaşanıyor. İlk sıralarda Meta’ya ait Facebook, WhatsApp ve Instagram bulunuyor. Bunları Snapchat, TikTok ve YouTube izliyor. Katılımcıların yüzde 14’ü ise kendi doğrudan mesajlaşma kanallarını da sunan çevrim içi oyunları tacizin gerçekleştiği yerler arasında gösterdi.
Failler tekrar tekrar mağdurları üzerinde baskı kuruyor. Buna birçok vakada utanç duygusu da ekleniyor ve bu durum mağdurların yaşadıklarını bir başkasıyla paylaşmasını zorlaştırıyor.