ABD Başkanı Donald Trump, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in Kanada’yı Avrupa Birliği’nin ilk ortak üyesi yapma önerisini ilerletmesi halinde Avrupa Birliği’ne karşı harekete geçmekle tehdit etti.
Trump, Kuzey Carolina’daki bir etkinliğe giderken gazetecilere yaptığı açıklamada, öneriyi “gülünç” olarak nitelendirerek, “Eğer bunu yaparlarsa ve bunu düşmanca bir eylem olarak düşünürsem, Avrupa ile birçok şeyde ticareti durdurur veya çok ciddi tarifeler uygularım,” dedi.
Avrupa Komisyonu, von der Leyen’in henüz tam olarak şekillendirilmemiş ve AB üye devletlerinin onayını gerektiren önerisinin düşmanca bir eylem olmadığına vurgu yaptı.
Avrupa Komisyonu sözcüsü Olof Gill, “Başkanımız (von der Leyen) dün açıkladığı gibi, Kanada ile ortaklığımızı güçlendirmek üzere yapılan öneri, başkalarına karşı değil, ortak gücümüz için” şeklinde konuştu.
Fransa’nın Avrupa Bakanı Benjamin Haddad, ABD’nin AB’nin jeopolitik seçimleri üzerinde veto hakkı olmadığını belirtti. “Avrupa’nın politik ve jeopolitik yönünü belirlemek ABD’ye veya başka birine düşmez,” dedi.
Von der Leyen, önerisini Kanada Başbakanı Mark Carney’in katıldığı yıllık Birlik Konuşması sırasında açıkladı ve müttefikler arasında bağları derinleştirmek istediğini dile getirdi. AB, Rusya’nın Ukrayna’yı işgali nedeniyle sınırlarında savaş riskiyle karşı karşıya kalırken, hem AB hem de Kanada, ABD ile ticaret gerginlikleri ve giderek daha iddialı bir Çin ile mücadele ediyor.
Geçtiğimiz ay Carney, Ottawa ile Washington arasındaki ilişkilerin Trump’ın Beyaz Saray’a dönüşünden beri kötüleştiğini ve 10 milyarlarca dolarlık sınır ötesi ticaret üzerinde tarifelere yol açtığını belirterek AB ile “eşsiz bir ittifak” arayışında olduğunu ifade etti.
Von der Leyen’in ortak üyelik önerisinin, AB üye devletleri veya Kanada tarafından desteklenip desteklenmeyeceği belirsizliğini koruyor. Bir AB diplomatının, “Gerçekten ne anlama geldiğini kimse bilmiyor,” şeklindeki ifadesi dikkat çekti; ayrıca Avrupa Komisyonu başkanının “aşırı vaatlerde bulunduğu ve bunu yerine getiremeyeceği” yönünde endişelerin bulunduğu belirtildi. AB, tarihsel olarak yasal statüsü olmayan esnek ittifaklara karşı duruyor.
Perşembe günü başka bir Avrupa diplomatı, “Üye Devletlerle hiç tartışılmamış, talihsiz bir öneri” değerlendirmesini yaptı. Üçüncü bir diplomat ise Trump’ın tepkisinin uluslararası ilişkilere dair görüşlerini yansıttığını ifade ederek, “Eğer bu düşmanca bir eylem olarak tanımlanıyorsa, bu, ortaklıkların sıfır toplamlı bir oyun olduğunu ve birinin daha yakın iş birliğinin diğerinin egemen seçiminden kayıp olduğunu gösteriyor,” dedi.
Başka bir Avrupa diplomatı, “Trump’ın her açıklamasını ciddiye almamayı öğrendiğimiz için iyi bir durumdayız,” ifadesinde bulundu.